Wat is een EPD en wanneer heb je er een nodig?
Een Environmental Product Declaration (EPD) is een gestandaardiseerd document dat de milieubelasting van een product beschrijft, gebaseerd op een geverifieerde levenscyclusanalyse (LCA). De EPD volgt vaste regels: de norm EN 15804 bepaalt de structuur en de te rapporteren milieu-indicatoren. Een aanvullende productcategorieregel (PCR) geeft voor specifieke productgroepen aanvullende voorschriften over scope en databronnen.
In de GWW-sector zijn EPD's relevant voor producenten van bouwmaterialen, prefab-elementen, asfaltmengsels, staalproducten en andere producten die regelmatig in infrastructuurprojecten worden gebruikt. Een EPD maakt jouw product aantoonbaar vergelijkbaar met alternatieven in MKI-berekeningen. Zonder EPD valt een aannemer terug op generieke NMD-data, wat voor jouw product ongunstig kan uitpakken als de generieke waarde hoger is dan je werkelijke milieubelasting. De achtergrond bij EPD's en de relevante normen vind je in de kennisbank over EPD en normen.
Hoe verloopt het EPD-opstelproces?
Het traject begint met een LCA van het product. Daarin stel je de systeemgrenzen vast, kies je de functionele eenheid en selecteer je de databronnen. Voor de productieprocessen gebruik je in de regel fabrieksdata, aangevuld met achtergronddata uit Ecoinvent of andere databases. De kwaliteit van de invoerdata bepaalt direct de kwaliteit en geloofwaardigheid van de EPD.
Na de LCA volgt de EPD-rapportage: een document in het vaste format van de van toepassing zijnde PCR. Dat rapport gaat naar een onafhankelijke verificateur die de LCA en EPD beoordeelt op methodische consistentie en naleving van de norm. Na positieve verificatie wordt de EPD gepubliceerd, in Nederland doorgaans via de Nationale Milieudatabase.
LCA uitvoeren
Inventarisatie van productieprocessen, materialen en energiegebruik. Selectie van databronnen en berekening van milieu-impactscores per categorie.
EPD-rapport opstellen
Vertaling van de LCA-resultaten naar het gestandaardiseerde EPD-format, inclusief alle verplichte milieu-indicatoren en aanvullende PCR-eisen.
Verificatie en publicatie
Onafhankelijke verificateur beoordeelt de EPD. Na goedkeuring volgt publicatie in de NMD zodat de data beschikbaar is voor MKI-berekeningen in projecten.
EPD en de Nationale Milieudatabase
De Nationale Milieudatabase (NMD) is de Nederlandse referentiedatabase voor milieuprestatie-data van bouwproducten. Producenten kunnen hun EPD laten opnemen in de NMD, waarna de data beschikbaar wordt voor aannemers en adviseurs die MKI-berekeningen uitvoeren voor projecten waarbij jouw product wordt gebruikt.
Een EPD in de NMD heeft een hogere betrouwbaarheidsklasse dan generieke data. Dat betekent concreet dat een aannemer jouw productspecifieke data mag gebruiken in plaats van de conservatievere generieke waarden. Als jouw product een gunstig milieuprofiel heeft, leidt dat tot lagere MKI-scores in projectberekeningen, wat een commercieel voordeel oplevert bij aanbestedingen. Meer over de werking van MKI-berekeningen lees je bij MKI-berekening voor GWW.
EPD als troef in aanbestedingen
In de GWW-markt wordt steeds vaker gevraagd om EPD-onderbouwde MKI-scores. Aannemers die materiaalkeuzes maken op basis van geloofwaardige milieudata hebben een sterkere positie dan aannemers die terugvallen op generieke data. Als producent geef je jouw afnemers een voordeel als je een up-to-date EPD hebt die goed aansluit op de meest gebruikte rekenmethoden.
Daarvoor is het niet genoeg om een EPD te hebben. De EPD moet methodisch aansluiten op de eisen die in de markt gelden. De keuze van systeemgrenzen, de dekking van modules A tot C of D, en de afstemming op de geldende PCR bepalen of jouw EPD bruikbaar is in projectberekeningen. InfraImpact adviseert hierover al in de voorbereidingsfase, zodat de EPD zo breed mogelijk inzetbaar is. De kennisbank geeft achtergrond bij LCA in aanbestedingen.
Wat kost het opstellen van een EPD?
De kosten van een EPD-traject hangen af van de complexiteit van het product, de beschikbaarheid van fabrieksdata en de vereiste verificatieprocedure. Een EPD voor een enkelvoudig product met goede interne data is een ander traject dan een EPD voor een productfamilie met meerdere varianten of een product met een complexe toeleveringsketen.
De investering bestaat uit twee componenten: de kosten voor het uitvoeren van de LCA en het opstellen van het EPD-rapport, en de kosten voor de onafhankelijke verificatie door een erkende verificateur. InfraImpact kan het eerste deel verzorgen; voor de verificatie werken we samen met erkende verificateurs. Neem contact op voor een inschatting op basis van jouw specifieke situatie.
Hulp nodig?
Neem contact op via info@infraimpact.nl of bel +31 (0)6 2135 0805.
Veelgestelde vragen
Een EPD is doorgaans vijf jaar geldig. Na die periode moet de EPD worden herzien en opnieuw geverifieerd om de geldigheid te behouden. Tussentijdse updates zijn mogelijk als productieprocessen significant wijzigen.
Ja, dat is mogelijk als de producten in de familie voldoende vergelijkbaar zijn in samenstelling en productieproces. De PCR bepaalt de randvoorwaarden voor groeps-EPD's. InfraImpact adviseert over de meest efficiënte aanpak voor jouw productportfolio.
De basisnorm is EN 15804. Aanvullend gelden productcategorieregels (PCR's) die per producttype specifieke eisen stellen. Voor gebruik in de Nederlandse GWW-markt moet de EPD ook aansluiten op de Bepalingsmethode Milieuprestatie GWW en de NMD-vereisten.
Primair zijn fabrieksdata nodig over grondstoffengebruik, energieverbruik en productieprocessen. Hoe gedetailleerder en betrouwbaarder die data, hoe representatiever de EPD. InfraImpact helpt bij het inventariseren welke data nodig is en hoe je die het beste kunt verzamelen.
Nee. Een EPD is geen keurmerk en zegt niets over of een product goed of slecht scoort. Het is een gestandaardiseerde rapportage van de milieubelasting. De beoordeling of dat hoog of laag is, gebeurt in de vergelijking met alternatieven, bijvoorbeeld via een MKI-berekening in een project.