Wat is een EPD?
Een Environmental Product Declaration (EPD) is een gestandaardiseerde milieuproductverklaring. Het documenteert de milieuprestatie van een product over de levenscyclus, volgens vaste regels en verificatie. Voor de GWW betekent dit: betrouwbare productdata die je kunt gebruiken in LCA's en MKI-berekeningen.
In tegenstelling tot marketingclaims is een EPD vaak gebaseerd op een geverifieerde LCA en voldoet het aan de geldende Bepalingsmethode en, waar van toepassing, de relevante PCR. Daarmee is het een stevige bouwsteen voor vergelijkingen, mits de scope en functionele eenheid overeenkomen.
EN 15804 en PCR: de spelregels
Waarom EN 15804?
- Vaste structuur met modules (A1-A3, A4-A5, B, C, D)
- Heldere rekenregels en impactcategorieën
- Verificatie door onafhankelijke partijen
- Internationale vergelijkbaarheid
Waarom PCR's?
- Specifieke afspraken per productgroep
- Voorkomt interpretatieverschillen
- Beschrijft data-eisen en afkapregels
- Maakt audits en verificatie toetsbaar
EPD's in de GWW-keten
Voor opdrachtgevers en aannemers zijn EPD's een manier om aantoonbaar te sturen op lage milieu-impact. Voor leveranciers zijn ze de route om productdata te laten accepteren in de NMD en toepasbaar te maken in projecten.
In aanbestedingen zie je EPD's terug als bewijsstukken bij MKI-waarden. Ze verhogen de geloofwaardigheid van de berekening en maken het gesprek over aannames concreet. Kijk voor de koppeling naar MKI op MKI-berekeningen.
EPD, NMD en Bepalingsmethode
In Nederland is de NMD (Nationale Milieudatabase) de centrale database voor milieudata. In de GWW geldt de verplichting voor NMD-opname niet altijd: veel producenten en leveranciers hebben EPD's die nog niet in de NMD zijn gepubliceerd.
Dat betekent dat een EPD niet alleen inhoudelijk moet kloppen, maar ook moet aansluiten op de geldende Bepalingsmethode en relevante PCR's. In projecten bepaal je vervolgens of en hoe de data via de NMD of via een directe EPD-bron wordt ingezet. Heldere afspraken hierover voorkomen vertraging en discussie in het gebruik.
Wanneer is een EPD echt bruikbaar?
Niet elke EPD is direct toepasbaar. De vraag is altijd: past de EPD bij de functionele eenheid en de scope die je in het project gebruikt? Daarnaast spelen actualiteit en verificatiestatus een rol. Een EPD is pas bruikbaar als de data consistent, herleidbaar en actueel is.
Daarnaast zijn veel internationale EPD's onbruikbaar voor de Nederlandse markt omdat deze niet voldoen aan de Bepalingsmethode. De internationale EPD's voldoen dan wel aan de EN15804, maar hiermee niet direct aan de Bepalingsmethode. Het voornaamste verschil zit in het gebruik van de achterliggende database. De Bepalingsmethode laat hierin alleen de EcoInvent database toe terwijl de EN15804 ook andere databases toelaat, zoals de GaBi database.
Koppeling met project-LCA
Een project-LCA combineert productdata, ontwerpkeuzes en onderhoudsstrategieën. EPD's leveren de betrouwbare productdata, maar de project-LCA bepaalt hoe die data wordt gebruikt. Daarom is het belangrijk dat de projectscope aansluit op de EPD-scope.
Meer inzicht in LCA op projectniveau? Bekijk LCA in de GWW of lees het artikel Wat is LCA?.
Veelgestelde vragen
Een productblad geeft technische kenmerken. Een EPD documenteert de milieu-impact op basis van een geverifieerde LCA en vaste normen.
Het zorgt voor een gestandaardiseerde aanpak, zodat EPD's van verschillende producten en landen vergelijkbaar zijn.
Een PCR (Product Category Rules) geeft productspecifieke richtlijnen die aanvullend zijn op EN 15804, zodat vergelijking binnen een productcategorie eerlijker is.
Doorgaans 5 jaar, daarna moet het worden bijgewerkt of opnieuw geverifieerd.
Ja, mits de EPD voldoet aan de Bepalingsmethode en de juiste PCR. Check altijd of de databron aansluit op de projectscope.
Module D (hergebruikspotentieel) is optioneel. Als het niet is opgenomen, kun je het voordeel van hergebruik niet meenemen in de MKI.
Door een onafhankelijke derde partij die de LCA-berekening en aannames toetst aan de geldende normen.
De NMD is de nationale database voor milieudata in Nederland. Opname in de NMD vergroot de toepasbaarheid van productdata in Nederlandse aanbestedingen.
Alleen met voorzichtigheid. Achterliggende databases en PCR's kunnen verschillen, wat vergelijking bemoeilijkt.
Voor leveranciers die productdata in Nederlandse GWW-projecten willen inzetten, is een EPD conform de Bepalingsmethode sterk aanbevolen.
Een goed onderbouwde EPD maakt je product bruikbaar in LCA's en MKI-berekeningen van aannemers en ontwerpers.
In de pillar MKI-berekeningen en het artikel Wat is een LCA?.